Tir Na n-Og 2015

AWDUR YN CIPIO'R WOBR AM Y CHWECHED TRO

Mewn seremoni a gynhaliwyd ym mhafiliwn Eisteddfod yr Urdd, Caerffili, cyhoeddwyd mai nofelau gan yr awduron Gareth F. Williams a Caryl Lewis oedd yn derbyn Gwobrau Tir na n-Og 2015.

Dyma’r chweched tro i Gareth F. Williams gipio Gwobr Tir na n-Og, ac yr oedd gan yntau, fel ei gyd-enillydd, yr awdures Caryl Lewis, ddwy gyfrol ar y rhestr fer eleni.

Enillydd y categori cynradd yw Caryl Lewis, am ei chyfrol Straeon Gorau’r Byd a gyhoeddwyd gan Wasg Carreg Gwalch. Mae’r llyfr yn gasgliad o straeon o bob cwr o’r byd wedi eu haddasu gan Caryl, gyda darluniau cywrain i gyd-fynd â phob stori.

Nododd Caryl fod yr ysbrydoliaeth ar gyfer Straeon Gorau’r Byd yn deillio o’i phlentyndod pan fyddai ei mam yn darllen stori iddi.

"Un o’m hoff atgofion o gyfnod fy mhlentyndod yw eistedd ar fy ngwely bob nos gyda Mam a chael stori. Yn ddiogel dan ei chesail, roedd y gwely’n troi’n awyren, yn llong fôr-ladron neu’n glamp o bili-pala wrth i ni wibio o gwmpas y byd trwy gyfrwng y straeon. Byddwn ni’n cael straeon hapus, straeon trist a straeon am bob math o deimladau yn y canol. "Bellach, a minnau’n fam, mae amser stori’n bwysig iawn i mi a’r plant, a dyna pam yr es i ati i ddarllen straeon o bob cwr o’r byd er mwyn dewis y rhai gorau ar gyfer y gyfrol hon. Darllenais rai o Rwsia, o Japan, o Ffrainc ac o India. Ac ar ôl eu darllen, dechreuais ddewis y rhai oedd yn dweud rhywbeth newydd am y byd. Dewisais stori am ferch fach ddrwg o Gymru o’r enw Aderyn – ond ai clyfar yw hi, nid drwg? Dewisais stori am garedigrwydd bachgen bach o Kazakhstan. A dewisais stori am dywysoges sydd ddim yn priodi’r tywysog am ei fod yn hen ben-ôl mawr pinc, diog ac yn y diwedd mae hi’n hapus ei byd ar ei phen ei hun."

Caryl Lewis

Yr enillydd yn y categori uwchradd yw Gareth F. Williams, sy’n byw yn Beddau, Pontypridd. Seiliwyd ei nofel Y Gêm ar y gêm bêl-droed enwog a chwaraewyd rhwng milwyr yr Almaen a Phrydain ar dir neb adeg y Nadolig, 1914. Mae’r gyfrol, a gyhoeddir gan Gwasg Carreg Gwalch, yn olrhain hanes dau ffrind o ddyddiau eu plentyndod i’r cyfnod tywyll y treuliodd y ddau yng nghanol erchylltra ffosydd Gwlad Belg.

Dywedodd Gareth, a enillodd y wobr gyntaf yn 1991: "Cefais fy ysbrydoli i sgrifennu’r nofel gan y digwyddiadau a drefnwyd y llynedd i nodi can mlynedd ers dechrau’r Rhyfel Byd Cyntaf. Er bod y gêm bêl-droed yn rhan bwysig o’r nofel, cyfrol yw hon am gyfeillgarwch a chariad, am hiraeth, ac am ffolineb dyn. Gwelwn effaith y gwrthdaro nid yn unig ar y milwyr ar flaen y gad, ond hefyd ar y rhai a arhosodd adref – y rhieni, y ffrindiau, y gwragedd a’r cariadon. Mae’r nofel yn gorffen ar Ddydd San Steffan 1914, pan ddisgwylid y byddai’r rhyfel yn dod i ben. Yr eironi creulon oedd y byddai’n rhaid dioddef pedair blynedd arall o dywallt gwaed cyn y byddai clychau heddwch i’w clywed yn atsain dros y wlad."

Gareth F Williams

Cyflwynir y gwobrau yn flynyddol gan Gyngor Llyfrau Cymru i awduron y llyfrau gorau i blant a phobl ifanc a gyhoeddwyd yn ystod y flwyddyn flaenorol. Sefydlwyd y gwobrau yn 1976, a thros y blynyddoedd cawsant eu cyflwyno i rai o brif awduron llyfrau plant Cymru.

Dywedodd Elwyn Jones, Prif Weithredwr Cyngor Llyfrau Cymru: "Hoffem longyfarch Gareth F. Williams yn fawr ar ennill Gwobr Tir na n-Og am y chweched tro, camp ryfeddol sy’n profi ei ddawn fel awdur hynod o grefftus. Dyma’r eildro i Caryl Lewis gipio’r wobr ond mae hithau eisoes wedi profi ei gallu i lunio straeon gafaelgar. Roedd safon y llyfrau ar y rhestr fer yn arbennig o uchel eleni, gan adlewyrchu ystod eang y teitlau a gyhoeddwyd. Estynnwn ein llongyfarchiadau diffuant i’r cyhoeddwr buddugol – Gwasg Carreg Gwalch – ar eu llwyddiant."

Yn gynharach y mis hwn, cyhoeddwyd enw’r enillydd am y llyfr Saesneg gorau i blant, sef Giancarlo Gemin o Lundain ond yn wreiddiol o Gaerdydd, a fu’n llwyddiannus gyda’i nofel gyntaf, Cowgirl, a gyhoeddir gan Nosy Crow.

Noddir Gwobrau Tir na n-Og gan CILIP Cymru (Sefydliad Siartredig Llyfrgellwyr a Gweithwyr Gwybodaeth), ynghyd â Chymdeithas Lyfrau Ceredigion.

I weld Gareth, Caryl a Giancarlo yn trafod eu gwaith ewch i www.youtube.com/user/CyngorLlyfrauCymru

___________________________

AWDUR YN CIPIO GWOBR TIR NA N-OG GYDA’I GYFROL GYNTAF

Enillydd Gwobr Tir na n-Og 2015 am y llyfr Saesneg gorau yw Giancarlo Gemin, o Gaerdydd, a hynny am ei gyfrol gyntaf, sef Cowgirl.

Mae’r wobr hon am lyfr i blant – a drefnir gan Gyngor Llyfrau Cymru gyda nawdd gan CILIP Cymru/Wales – yn cydnabod y teitl Saesneg gorau ac iddo gefndir Cymreig. Mewn dathliad a gynhaliwyd yn Llyfrgell Ganolog Abertawe ar 14 Mai cyflwynwyd y wobr i Giancarlo Gemin am ei nofel gyntaf, sef Cowgirl (cyhoeddwyd gan Nosy Crow).

Mae Cowgirl yn dilyn hanes Gemma, ac mae’r stori’n ddoniol ac yn deimladwy yr un pryd. A hithau’n tyfu lan yn Stad Mawr – ardal arw yn ne Cymru – yr unig bethau mae Gemma’n eu gweld o’i hamgylch yw lladrata, tristwch a diflastod. Gyda’i thad yn y carchar, a mam sydd wedi anobeithio’n llwyr, mae Gemma’n breuddwydio am ddyfodol gwell. Pan fo Gemma’n cwrdd â Cowgirl – merch od, lawn dicter, sydd yn yr un ysgol â hi –mae popeth ym mywyd Gemma’n dechrau edrych yn wahanol.

Roedd y panel beirniaid yn cytuno bod Cowgirl wedi’i hysgrifennu’n feistrolgar i adlewyrchu agweddau ar fywyd yng Nghymru heddiw, a’i bod yn byrlymu o bersonoliaeth.

Dywedodd Bev Bannon, Cadeirydd Panel Saesneg Tir na n-Og: "Mae Cowgirl yn llyfr gwych, a llwyddodd Giancarlo’n gelfydd i ddatblygu naws gynnes ac annwyl yn y nofel."

Mae Giancarlo Gemin wrthi ar hyn o bryd yn datblygu ei ail nofel – y tro hwn yn seiliedig ar y caffis yn ne Cymru sy’n cael eu rhedeg gan Eidalwyr. "Rydw i wrth fy modd yn ennill Gwobr Saesneg Tir na n-Og," meddai. "Mae’n wych fy mod wedi ennill y wobr bwysig hon am fy llyfr cyntaf, a bydd yn sicr yn fy sbarduno i ddal ati i ysgrifennu. Teimlaf yn hynod falch ac emosiynol wrth ennill y fath gydnabyddiaeth gan fy ngwlad enedigol. Cowgirl yw’r llyfr cyntaf i mi benderfynu ei osod yng Nghymru, ac wrth ei ysgrifennu teimlai’n gartrefol ar unwaith."

Noddir Gwobr Saesneg Tir na n-Og – sy’n cydnabod ansawdd cwbl arbennig llyfrau a chanddynt gefndir Cymreig, ar gyfer plant a phobl ifanc – gan CILIP Cymru/Wales (Sefydliad Siartredig Llyfrgellwyr a Gweithwyr Gwybodaeth).

Cyhoeddir enillwyr Gwobr Tir na n-Og am y llyfrau Cymraeg gorau yn y categorïau Cynradd ac Uwchradd mewn seremoni a gynhelir yn Eisteddfod yr Urdd Caerffili 2015.

Meddai Elwyn Jones, Prif Weithredwr Cyngor Llyfrau Cymru: "Roedd yna gyfoeth o lyfrau i’w hystyried ar gyfer Gwobr Tir na n-Og eleni, a’r rheiny’n adlewyrchu ansawdd ac ystod y llyfrau sydd ar gael ar gyfer plant. Mae’n bleser mawr i mi gael llongyfarch Giancarlo Gemin a Nosy Crow ar eu llwyddiant."

Gwales

Llyfrau o Gymru ar-lein

gwales.com