Tir Na n-Og 2017

Mewn seremoni a gynhaliwyd heddiw (01.06.17) ym mhafiliwn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái, cyhoeddwyd mai Luned Aaron a Manon Steffan Ros sydd yn derbyn Gwobrau Tir na n-Og 2017.

Cyflwynir Gwobrau Tir na n-Og yn flynyddol gan Gyngor Llyfrau Cymru i awduron y llyfrau gorau i blant a phobl ifanc a gyhoeddwyd yn ystod y flwyddyn flaenorol. Fe'u sefydlwyd yn 1976, a thros y blynyddoedd cawsant eu cyflwyno i rai o brif awduron llyfrau plant Cymru. Dyma'r trydydd tro i Manon Steffan Ros gipio'r wobr, gyda Luned Aaron yn ei hennill am ei chyfrol gyntaf.

Enillydd y categori cynradd yw Luned Aaron o Gaerdydd, am ei chyfrol ABC Byd Natur a gyhoeddwyd gan Wasg Carreg Gwalch. Dywedodd W. Gwyn Lewis, Cadeirydd y Panel Beirniaid: 'Dyma gyfrol unigryw, hardd, lliwgar a deniadol - gyda theimlad 'gwahanol' i'r clawr caled – wedi'i chynllunio a'i dylunio'n gelfydd. Trwy gyfrwng y lluniau collage gwreiddiol o wahanol wrthrychau a delweddau o fyd natur, caiff y plentyn ifanc ei hudo i fynd ar daith natur yng nghwmni llythrennau'r wyddor Gymraeg.'

Daw Luned yn wreiddiol o Fangor, ac mae bellach wedi ymgartrefu yn yr Eglwys Newydd yng Nghaerdydd gyda'i gŵr, Huw, a'u dwy ferch fach, Eos sy'n dair, ac Olwen sy'n flwydd.

Meddai Luned: 'Mae ennill Gwobr Tir na n-Og yn gymaint o anrhydedd ac yn hwb aruthrol i mi'n greadigol. Gan mai dyma fy llyfr cyntaf i blant, mae'n gadarnhad fy mod i ar y trywydd iawn wrth greu'r math yma o gyfrolau. Hoffwn ddal ar y cyfle i ddiolch i fy nheulu am eu holl gefnogaeth, ac i Wasg Carreg Gwalch a Chyngor Llyfrau Cymru am roi'r cyfle i mi ddatblygu'r syniad cychwynnol. Fy nod oedd creu cyfrol ffres a fyddai'n llawn delweddau chwareus a lliwgar o ystyried y gynulleidfa ifanc, a chyfrol hefyd a fyddai'n apelio yn weledol – un y byddai oedolion a phlant yn gallu ei mwynhau gyda'i gilydd.'

Enillydd y categori uwchradd yw Manon Steffan Ros, am y nofel Pluen a gyhoeddir gan y Lolfa.Ynddi cawn hanes Huw, bachgen 12 oedsy'n mynd ati i weithio ar brosiect hanesyddol am yr Ail Ryfel Byd dros wyliau'r haf. Ond buan y try'r prosiect yn ymchwil bersonol i gyfrinach Hywel, brawd ei nain, a'r hyn a ddigwyddodd iddo yn ystod y rhyfel.

Meddai W. Gwyn Lewis: 'Wrth i'r stori ddatblygu ac i berthynas y cymeriadau â'i gilydd ddwysáu, mae'r nofel yn archwilio nifer o themâu cyfoethog a heriol – megis rhyfel a heddwch, heneiddio a dementiaac yn rhoi cyfle i'r awdur ymdrin yn sensitif a thelynegol â pherthynas y cenedlaethau â'i gilydd. Cyflwynir elfen arallfydol, oruwchnaturiol i'r stori mewn modd celfydd, gan lwyddo i gynnal diddordeb y darllenydd tan y diwedd.'

Magwyd Manon Steffan Ros yn Rhiwlas, Dyffryn Ogwen, ac mae hi bellach yn byw yn Nhywyn, Meirionnydd gyda'i theulu.

Dywedodd Helgard Krause, Prif Weithredwr Cyngor Llyfrau Cymru: 'Hoffem longyfarch Manon Steffan Ros yn fawr ar ennill Gwobr Tir na n-Og am y trydydd tro, camp ryfeddol sy'n profi ei dawn fel awdur hynod o grefftus. Dyma'r tro cyntaf i Luned Aaron gipio'r wobr ond mae hithau eisoes wedi profi ei gallu fel arlunydd talentog sy'n gallu gwneud cyfraniad gwerthfawr i fyd llyfrau plant yng Nghymru.'

Ychwanegodd: 'Roedd safon y llyfrau ar y rhestr fer yn uchel eleni eto, gan gynnwys ystod eang o deitlau. Mae'n diolch yn enfawr i'r awduron, y dylunwyr a'r cyhoeddwyr am eu gwaith. Estynnwn ein llongyfarchiadau diffuant i'r cyhoeddwyr buddugol – Gwasg Carreg Gwalch a'r Lolfa – ar eu llwyddiant.'

Meddai Helen Jones, Pennaeth Adran Llyfrau Plant a Hyrwyddo Darllen y Cyngor: 'Dyma ddwy gyfrol amserol dros ben sy'n adlewyrchu dealltwriaeth ein hawduron a'n cyhoeddwyr o anghenion y darllenydd ar y daith ddarllen. Mae dysgu am fyd natur a pharchu'r amgylchedd yn thema gyson yn ein hysgolion, yn enwedig yn y Cyfnod Sylfaen, a bydd ABC Byd Natur yn sicr o gyfoethogi profiad y plentyn bach. Yn yr un modd, maePluenyn ymdrin â phynciau megis dementia a iechyd meddwl mewn ffordd sensitif a hygyrch.'

Yn gynharach y mis hwn, cyhoeddwyd enw enillydd y wobr am y llyfr Saesneg gorau i blant, sef Giancarlo Gemin, sydd yn wreiddiol o Gaerdydd, a fu'n llwyddiannus am yr ail dro gyda'i nofel Sweet Pizza, a gyhoeddir gan Nosy Crow.

Noddir Gwobrau Tir na n-Og gan CILIP Cymru (Sefydliad Siartredig y Llyfrgellwyr a Gweithwyr Gwybodaeth), ynghyd â Chymdeithas Lyfrau Ceredigion.

Gwales

Llyfrau o Gymru ar-lein

gwales.com